Mình là một người thích đọc sách, và là một người đam mê nghiên cứu và ứng dụng trong lĩnh vực tăng hiệu suất hoạt động bản thân và quản lý thời gian. Trong thời gian gần đây thì Tim Ferriss nổi lên là một tác giả được yêu thích trong lĩnh vực hiệu quả bản thân (personal productivity) với cuốn sách “4 Giờ Làm Việc Một Tuần” (Four Hours A Week).

Thật ra lúc đầu mình cũng không đánh giá Tim cao lắm, vì tựa sách kiểu này thì có hằng hà sa số, và mình thì cho rằng Tim chỉ là một người ăn theo trào lưu, không sâu sắc như những tác giả lớn khác viết về chủ đề này. Tuy nhiên, khi thấy rất nhiều người nói về quyển sách này, thì mình cũng tò mò và tìm đọc thử, tuy nhiên mình cũng cẩn thận tìm đọc trước summary trên mạng về cuốn sách. Nếu phải nhận xét, thì cuốn sách của Tim viết khá thẳng thắn, không rườm rà, hoa mỹ như những tác giả lớn khác trong cùng lĩnh vực. Đây có vẻ là một trào lưu trong giới tác giả thời gian gần đây, có thể tạm gọi là hiện tượng “bình mới rượu cũ”, khi những tác giả trẻ thổi hồn vào những kiến thức, nguyên lý cũ với cách trình bày mới, hiện đại và trẻ trung hơn. Có thể kể vài ví dụ như tác giả Mark Manson với những triết lý về cuộc sống; hoặc Ben Horowitz với tác phẩm “The Hard Thing about Hard Things” (Chuyện Khó Nói về Những Chuyện Khó Nói), một kiểu hồi ký kết hợp kiến thức và kinh nghiệm quản lý, lãnh đạo, nhân sự, startup, v.v…

Sách của Tim chủ yếu liệt kê những thủ thuật để tăng năng suất của bản thân và quản lý thời gian, tuy nhiên điều thú vị là cách tác giả giải thích nguyên nhân đằng sau, một cách suy nghĩ rất thực dụng nhưng phù hợp trong kỷ nguyên thông tin tràn ngập và nhịp sống gấp gáp. Mình cũng công nhận mình đã học được thêm một số điều mới, khác biệt với những gì mình đã biết trước đây.

Tình cờ hôm nay đọc được một comment của Tim trên trang Quora về chủ đề đọc sách, mình đọc và thấy cũng khá thú vị, tuy không mới. Vì lời khuyên bằng tiếng Anh nên mình dịch ra tiếng Việt để hy vọng mang một góc nhìn mới đến những bạn thích đọc sách giống như mình:

Tôi đọc 1-4 cuốn sách mỗi tuần những ngày này.

Nếu tôi muốn hướng đến tốc độ, tôi sẽ chỉ cho bạn cách này, giúp bạn nhân hai, nhân ba tốc độ đọc mỗi phút (WPM) trong vòng 15-20 phút mà vẫn có thể thu nạp kiến thức: Phương pháp đọc sách nhanh khoa học: Làm cách nào tăng 300% tốc độ đọc sách trong 20 phút (bài viết bằng tiếng Anh). Nó sẽ cần thời gian tập luyện, nhưng sẽ khá có ích trong việc đọc nhanh.

Bên cạnh đó, sẽ có những cuốn sách tôi đọc khá chậm, thưởng thức từng trang một, như thơ của Naomi Shihab Nye hoặc Walt Whitman (Leaves of Grass) trước khi đi ngủ, hoặc một cuốn tiểu thuyết hài hước Làm cách nào trở nên thật giàu ở Châu Á của Mohsin Hamid, được giới thiệu bởi nhà đầu tư tỷ phú Chris Sacca ở trên Tim Ferriss show. Tôi không cố gắng đọc nhanh các tác phẩm dạng này.

Điều quan trọng không phải là lượng kiến thức bạn thâu nạp từ việc đọc sách. Tôi đã phạm sai lầm về việc nhồi quá nhiều kiến thức không cần thiết vào đầu trước đây.

Tôi áp dụng quy tắc 80/20 – Bạn đọc cái gì quan trọng hơn bạn đọc nhanh và nhiều đến thế nào.

Trong vòng hai năm qua, tôi đã đọc lại một số tác phẩm thú vị (ví dụ Meditations của Aurelius, Radical Acceptance) vì tôi biết nó sẽ giúp tôi, không phải vì một thứ mà Nassim Taleb gọi là “neomania” – sự ám ảnh với cái mới (lời người viết: ý nói đọc liền tù tì các tác phẩm mới ra mắt)

Điều cuối cùng, được dạy cho tôi nhiều năm trước bởi chuyên gia công nghệ Kathy Sierra, là tôi nên tập trung vào các kiến thức “just in time” (vừa đúng lúc) thay vì “just in case” (bỏ lỡ thì phí). Hãy đọc ngay khi bạn cần kiến thức đó, thay vì chứa những kiến thức một cách thừa mứa, không cần thiết.

Trong cuộc đua về thông tin, thì phần thắng không phải về với người chạy nhanh nhất, mà là người biết lựa chọn thâu nạp kiến thức nào là ổn.

************

Bạn có thể tìm đọc bản gốc lời khuyên của Tim Ferriss ở đây .

Có một tác phẩm khác cũng khá thú vị về chủ đề đọc sách là Effortless Reading (Đọc sách thật dễ dàng) của một tác giả người Việt Nam là Vu Tran. Có nhiều lời khuyên khá hữu ích cho việc đọc sách.

18/6/2018

Johnny Tuan Nguyen